New Page 1
Anasayfa  İletişim   Diplomat Magazine

New Page 1

New Page 1

 

UZAY MACERASI
İnsanlık tarihinin uzay macerasındaki iki baş aktörden biri olan Rusya’nın bugünkü uzay çalışmaları bu alanda birçok “ilk”e imza atmış olan SSCB’den kalan değerli bir miras.
 

 

Rusya’nın uzay çalışmaları, 1930 yılında, yani SSCB döneminde başlamış, ama konunun dünya gündemine oturması 1957 yılında gerçekleşmişti. O yıl, ilk kez uzaya bir füze fırlatılmış ve dikey bir çıkış yapan “Sputnik- 1” füzesi uzayda bir “U” dönüşü yaparak tekrar dünyaya inmişti. Daha sonra, kısa aralıklarla uzaya çıkış faaliyetleri sürdürüldü ve tüm dünya kamuoyu bu alanda peşpeşe “ilk”ler yaşandığına tanık oldu.
 
“İlk”ler
 
Uzaya ilk fırlatılan “Sputnik- 1”in ardından, aynı yıl, bu kez uzaya ilk canlı gönderildi. “Sputnik-2” füzesi ile uzaya gönderilen “Layka” isimli köpek yolculuk sırasında öldü ama, bir kahraman olarak tarihe geçmeyi de başarmış oldu. Daha sonra, 1960 yılında “Sputnik-5” ile uzaya gönderilen “Belka” ve “Strelka” adlı köpekler ise sağ salim dünyaya dönebildiler.
 
1959 yılında, Ay’a gönderilen ilk insansız araç olan “Luna- 2” fırlatıldı. Bunu, 1960’da Mars’a gönderilen ilk insansız araç “Marsnik-1” ve 1961’de Venüs’e gönderilen “Venera-1” izledi.
 
Ama, dünya asıl heyecanı, 1961’de ilk insanın uzaya gönderilmesiyle yaşayacaktı. İnsanlık tarihine öncü bir kahraman olarak adını yazdıran Yuri Gagarin, o yıl “Vostok-1” füzesi ile uzaya çıkmış, dünyanın yörüngesinde bir tur attıktan sonra başarılı bir dönüş yapmıştı. Aynı yıl, German Titov, “Vostok-2” ile uzayda 24 saatten fazla kalan ilk insan oldu. 1962 yılında ise, “Vostok-3” ve “Vostok-4” bir gün arayla uzaya çıktılar ve aynı anda uzayda seyreden ilk uydular oldular. Kozmonot Andrian Nikolayev ve Kozmonot Pavel Popoviç, uzayda birbirleriyle ilk telsiz bağlantısını gerçekleştirdiler.
 
Uzaya giden ilk kadın ise, 1963 yılında “Vostok-6” ile gönderilen Valentina Tereşkova oldu. Tereşkova, aynı zamanda uzaya giden ilk sivil. Aynı yıl meslekdaşı Andrian Nikolayev ile evlendi ve kızları Yelena, hem annesi, hem de babası uzaya gitmiş olan ilk insan ünvanını kazandı.
 
Aynı uzay aracında ilk kez 1’den fazla kişiyle uzaya gidenler yine Ruslar oldu. 1965 yılında, “Voskhod-2” ile uzaya giden ekipten Aleksey Leonov ilk uzay yürüyüşünü gerçekleştirdi. 1966’da ise, insansız uzay aracı “Luna-9” Ay’a yumuşak imiş yapan ve oradan dünyaya bilgi aktaran ilk uydu oldu.
 
Uzay konusunda Rusların ilk’leri bitmek bilmiyor. İnsansız “Kozmos-184” ve “Kozmos-186” uzayda ilk kez birbirleri ile kenetlendiler. “Soyuz-4” ile “Soyuz-5”in mürettebatı ilk kez uzayda yer değiştirdi. “Venere-9” Venüs’ten ilk fotoğrafları gönderdi. Kozmonot Svetlana Savitskaya uzayda yürüyen ilk kadın oldu. İlk kalıcı uzay istasyonu olan “Mir” 1986’dan 2001’e kadar görev yaptı. Ve daha bir çok ilk...
 
...ve bugün
 
Yüksek maliyetler nedeniyle, bugün artık uzay çalışmaları çok uluslu bir biçimde sürdürülüyor. Rus uzay politikası, telekomünikasyon uyduları fırlatma ve yer gözlem uydularının geliştirilmesine yönelmiş. 1992 yılında kurulan “Roscosmos” ise, yeni nesil fırlatıcılar yapma peşinde. Bir yandan da başta NASA olmak üzere, diğer ülkelerle ortak çalışmalar sürüyor. Günümüzün en önemli çok uluslu uzay çalışması ise, kısaca UUİ diye anılan “Uluslararası Uzay İstasyonu” projesi.
 
UUİ, yerden 350 km yükseklikte, saatte 27700 km hızla dönen ve dünyadan çıplak gözle görülebilen dev bir araştırma merkezi. 1998 yılında başlayan inşaatı 2011’de bitecek. Proje, ROSCOSMOS, NASA, Japon Uzay Ajansı, Kanada Uzay Ajansı ve Avrupa Uzay Ajansı ortaklığında yürütülüyor. İstasyon uzay turistlerini de ağırlıyor. 61 yaşındaki ilk turist Dennis Tito’yu taşıyan Soyuz uzay aracı, Baykonur Uzay Üssü’nden 2001’de fırlatılmış ve Tito, altı gün süren bu macera için 20 milyon dolar ödemişti. Halen, içinde 3’ü Rus, 3’ü de Amerikalı, 6 kişilik bir mürettebat bulunan UUİ’nin 2020 yılına kadar verimli bir biçimde kullanılacağı hesaplanıyor.
 

SAYFA GÖRÜNÜMÜ >>

Geri

Anasayfa

New Page 1