CHE...

Bazen iyi düşünülmeden alınan kararlar tarihin akışını bile değiştirebiliyor. Örneğin, Diktatör Batista’nın Fidel Castro’yu Meksika'ya sürmesi gibi. Bu sürgün, Arjantinli Ernesto Che Guevara’yı Küba ve dünya devrim tarihi ile tanıştıran bir karar olmuş.

Doktor, politikacı ve gerilla savaşçısı Che, öğrencilik döneminde (1953) dünya devrimini gerçekleştirmek için çıkıyor yola ve bir çok Latin Amerika ülkesini dolaşıyor. “26 Temmuz Hareketi” nin bir üyesi olarak, 1956’da Meksika’dan Küba’ya doğru yola çıkan grupta Kübalı olmayan tek kişi o. 1958’de komutanlığını yaptığı Santa Clara saldırısı, Küba devrimini başlatan, Havana’ya giden yolu açan, dönüm noktası niteliğinde bir eylem oluyor. Sonunda, Batista kaçıyor ve devrim, Che henüz 30 yaşındayken gerçekleşiyor. Yeni hükümet, Guevara’yı “doğuştan Küba vatandaşı” ilan ediyor ve La Cabana hapishanesinin komutanlığına getiriyor. Che daha sonra, Sanayi Bakanı oluyor.

Küba’yı Amerikan saldırılarından koruyacağını düşündüğü Sovyet füzelerinin Küba’ya getirilmesinde anahtar rol oynuyor. 1962’de, Cezayir’e gönderilen asker ve mühimmatın konuşlanmasını ve Cezayirlilerin eğitilmesini organize ediyor. Sonra bir dizi yurt dışı teması var: New York, Paris, Çin, Japonya, Mısır, Cezayir, Afrika ülkeleri... Dönüşte kamu hayatından çekilip ortadan kayboluyor.

Bu hiç beklenmeyen, çok şaşırtıcı bir gelişme. Bu tuhaf durumla ilgili olarak Castro’nun 1965'te yaptığı açıklamaya göre, Guevara, yazdığı veda mektubunda Küba devrimine bağlılığını belirterek, devrim için başka ülkelerde, “yeni savaş alanlarında” savaşmak üzere Küba'dan ayrıldığını, bütün görevlerinden istifa ettiğini ve Küba vatandaşlığından vazgeçtiğini ifade ediyor. Ancak diğer ülkelere Küba devrimini ihraç etme çabası başarısızlıkla sonuçlanı yor: CIA’nın yönetiminde olduğu söylenen Bolivya ordusu tarafından yakalanan Che, Higuera köyünde bir okulda öldürülüyor. Cesedi Vallegrande'ye götürülerek bir hastanede basına gösteriliyor.

30 yıl sonra Vallegrande yakınlarında Guevara'dan kalan kemikler bulunuyor, DNA testiyle kimliği doğrulanarak Küba'ya getiriliyor. Bolivya'da yanyana çarpıştığı yoldaşları yla birlikte Santa Clara'daki son derece mütevazi anıtmezarına askeri törenle gömülüyor (1998).

DEVRİM SEMBOLÜ

Doktor olsa da askeri yani hep ağır basan biri Guevara. Zıtlıklar taşıyan bir kişiliği var: Romantik, aynı zamanda sivri dilli, örnek olma kaygısı da var. Hem astımlı, hem puro içiyor. Hem kararlı, hem idealist, hem aşırılık yanlısı, hem insancıl. Sürekli risk alan, ölümüne savaşan ve konuşmalarında kışkırtıcı olmayı seven biri. Maceracı bir ruhu var. Doğallığı, yakışıklılığı ve yürek hoplatan gülüşü ile çok çekici. Halk tarafından da çok sevilen bir lider. Zaten o da yoksul mahallelerde yaşıyor, tarlalarda dolaşıyor. Halkla bağını hiç koparmıyor. Bakan olduğunda da maaşının arttırılmasını reddediyor.

Devrim sembolü haline gelişi, Batılı ülke duvarlarında somutlaşan “Che yaşıyor”, “Guevara bizimle birlikte" gibi sloganlar eşliğinde 1968 öğrenci hareketleriyle başlıyor. Bugün dünyanın birçok yerinde Che artık, ideolojik ve politik bir unsurdan çok evrensel bir marka. Kimi analizciler, çekiciliğini ve bir mit haline dönüşmesini, uğradığı yenilgiye ve çok erken ölümüne bağlıyor.
 

SAYFA GÖRÜNÜMÜ >>

Anasayfa