TATARLARIN BAŞKENTİ

BAHÇESARAY

Bahçesaray, Simferopol'ün güneybatı sında 30 bin nüfuslu bir kasaba. Evliya Çelebi’ye göre, Kırım Dağları arasında Çürüksu deresi vadisinde kurulu olan şehre, bağ-bahçe içinde bulunduğu için bu isim verilmiş. 15- 18.yy arasında Kırım Hanlığı'nın başkentiymiş.

 

Ekonomisi tarımsal üretim, tarım sanayii ve turizme dayalı. Özellikle yaz aylarında binlerce turisti ağırlıyor. Bahçesaray, müslüman doğu kimliği ve mimarisi ile hrıstiyan Ukrayna’dan son derece farklı bir görünümde.

 

Tarihi kayıtlar, eski şehirde mükemmel bir su şebekesi bulunduğunu, suyun evlere kadar borularla getirildiğini, Altın Ordu ustalarının inşaat ve maden işleme alanında çok yetkin olduklarını ve kentin yabancı tüccarların sıkça uğradığı bir merkez olduğunu gösteriyor. Rusların Kırım’ı işgalinin ardından Akmesçit yeni idari merkez olsa da Bahçesaray, Kırım Tatarları açısından önemini daima korumuş.

 

Kentte görülmesi gereken yerlerin başında Mengli Giray Hansarayı ve şair Puşkin’e şiir yazdırtan Gözyaşı Çeşmesi geliyor. Giray Han’ın genç yaşta ölen eşi Dilara Hanım için 1763’de yaptırdığı çeşme hala ağlıyor. Hansarayı, Kırım Tatarlarının yaşam tarzını ve medeniyetini yansıtıyor. En güzel bölümü bahçesi, çeşmeleri, fıskiyeleri. Hansaray'ı n inşasında yerli ustaların yanısı- ra Rus ve Ukraynalı esirler, ‹ran, ‹talya ve Anadolu'dan gelen ustalar da çalışmış. Sarayın Demirkapısı Hanlığın gücünü, Altın Çeşme zenginliğini, Altın Oda da ihtişamını gösteriyor. Saray içindeki iki minareli Büyük Han Camii Bahçesaray’daki dört tarihi camiden en etkileyici, estetik ve zarif olanı.

 

Bilimin önünde eğilmek

 

Bugüne dek ayakta kalsa da, artık terkedilmiş halde olan Zincirli Medrese’ye tek giriş yeri, dar bir kapı. Adını kapı girişine gerilmiş zincirlerden almış. ‹çeriye girebilmek için biraz eğilmek gerekiyor. Zincir, “ilim önünde eğilmek gerekir” düşüncesiyle oraya konulmuş. 30 küçük odalı bina kare şeklinde; bazı farklılıklarla Anadolu medreselerinin bir benzeri. 1500’lü yıllarda yapılan bu medrese çok sayıda öğrenci yetiştirmiş ve bölgenin kültür merkezi olmuş. I.Mengli Giray Han’ın bizzat kum taşı- yarak inşaatında çalıştığı söyleniyor. Doğu Avrupa'daki en eski eğitim kurumları ndan olan medrese Sovyet iktidarı na kadar faaliyetini sürdürmüş. Zincirli Medrese’de Arap filolojisi, mantık, felsefe, hitabet, hukuk, matematik, astronomi gibi dallarda eğitim veriliyormuş.

 

Gaspıralı Okulu ise, Hacı Giray Han türbesinin hemen yanında. Kırımlı düşünür ve yazar ‹smail Gaspıralı tarafından yaptırılmış, Batı tarzı eğitim veriyor. Gaspıralı, bu okulun inşasında bizzat çalışmış. Okul Gaspıralı'nın 150.do- ğum yılı münasebetiyle 2001 yılında restore edilmiş. Okulun karşısında, 1914’te ölen Gaspıralı'nın mezarı var.

SAYFA GÖRÜNÜMÜ >>

Anasayfa