LATİN İZLERİ TAŞIYAN BİR SLAV KÜLTÜRÜ

Hırvatlar, Latin alfabesini ve latin kentleşme anlayışını ilk tanıyan Slav topluluğu olmuşlar. Bu özellik kültürün ve sanatın her alanında kendisini gösteriyor.

Akdeniz ve Orta Avrupa’nın kavşağındaki Hırvatistan, Doğu ile Batı arasında bir sınır olarak algılanmış hep. Tarihi boyunca çok farklı etkileşimler içine girmiş: Roma, Bizans, Slav, Venedik, Avusturya, Macaristan, Osmanlı, Fransa. Hırvatistan, Yugoslav kimliği altında da yepyeni bir kültürel bakış açısına kavuşmuş. Ama, en baskın yabancı kültürel etki donemlerinde bile özünü korumuş. Yani oldukça sağlam bir kültürel kimlik söz konusu.

 

Halk kültürünün gücü

 

Günümüzde, çok sayıda kültürel buluşma yaşanıyor Hırvatistan’da. Dubrovnik Yaz Festivali, Varazdin Barok Akşamları, Split Kültürel Yazı, Zadar Müzikal Geceleri, Uluslarası Modern Dans Haftası, Zagreb Modern Tiyatro Festivali, Zagreb Bienali, Uluslararası Çağdaş Müzik Festivali vb.

 

Ama bu organize kültür etkinliklerinin yanında, yaşamın içinde yer alan, sürekliliği hiç bitmeyen, halkın zevkini ve becerisini yansıtan pek çok sanat ürünü sessiz sedasız varlığını sürdürüyor. Örneğin, Hırvatistan’ın dantelleri çok meşhur. Basit bir tığla yapılıyor. Pag Adası ürünleri geometrik şekilleri ile hemen ayırt ediliyor; üçgen, daire, gülümsü biçimler. Saatlerce sürüyor yapması, o yüzden fiyatları oldukça yüksek. Ama, düğünlerde, gelin süslerinin olmazsa olmazı. Eskiden, Avusturya İmparatoru bu dantelleri o kadar beğenirmiş ki, Pag adasından 2 dantelci, devamlı olarak sarayda çalışırmış.

 

Kukla tiyatroları da Hırvatistan kültür hayatının başka bir rengi. 1960’ta kurulan Rijeka kukla tiyatrosu oldukça aktif. Zagreb’te ise her yıl Uluslararası Kukla Tiyatrosu Festivali düzenleniyor ve jüri çocuklardan oluşuyor.

 

 Zengin bir folklora sahip olan Hırvatistan’da, yemek konusu da başlı başına bir toplumsal kültür oluşturuyor. Ülkenin neredeyse her yeri bir gastronomi merkezi.

 

Sanat yıldızları

 

1450-1524 yılları arasında yaşamış olan şair Marko Marulic, Hırvat edebiyatının babası sayılıyor. Ünlü Hollandalı hümanist Erasmus’un da arkadaşıymış. Aynı dönemde yaşamış olan şair Petar Hektorovic de Hırvat edebiyatının diğer bir öncüsü. 19.yüzyılda Hırvat edebiyatının en önemli ismi ise, Ante Starcevic. Kısa hikayeler, gazete makaleleri, denemeler, oyunlar ve siyasi mizah yazıları yazan Starcevic aynı zamanda politik eylemleriyle de ün yapmış. 20. yüzyılın en önemli Hırvat yazarı ise, hiç kuşkusuz Ivo Andriç. Ünlü “Drina Köprüsü” romanının yazarı olan Andriç, 1961 yılının Nobel ödülü sahibi. Çağdaş yazarlar arasında öne çıkanlar ise, Hrvoje Pejakovic, Ivo Bresan, Tomislav Dretar ve polisiye roman yazarı Pavao Pavlicic.

 

Heykel sanatında, Ivan Mestrovic (1883-1962) Hırvatistan için çok özel bir isim. “Art nouveau” stilinden etkilenmiş olan Mestrovic, ünlü Fransız sanatçı Rodin ile de çalışmış. Eserleri Hırvatistan’ın gururu olmuş. Resimde ise sürrealist konular işleyen Vasilije Josip Jordan, duyarlı eserleriyle Munir Vejzovic ve keskin formlarda çalışan Ivica Sisko, günümüzde ön plana çıkan isimlerden bazıları.

 

Çizgi film

 

Hırvatistan, çizgi film konusunda önde gelen bir ülke. Zagreb’te dünya çapında ün yapmış bir Çizgi Film Okulu var. Okulun ünü özellikle ürünlerin sanatsal kalitesinden geliyor. Okulun kurucularından biri olan Dusan Vukotic, bu kategoride Oscar ödülü alan ilk yabancı. (Ersatz, 1961). Zagreb Uluslararası Çizgi Film Festivaline dünyanın her yerinden profesyoneller geliyor. Yönetmen Milan Blazekovic 1997’de yaptığı “Küçük Kunduracı” okulun ürünü olan en popüler film. Ünlü Hırvat kadın yazar Ivana Brlic Mazuranic’in bir öyküsünden esinlenerek yapılmış. Mazuranic ise, çocuklar için yazdığı öykülerle tanınan biri. (1874-1938). 1931 ve 1938 yıllarında iki kez Nobel edebiyat ödülüne aday gösterilmiş. Ayrıca, 1937’de Yugoslav Bilim ve Sanat Akademisine giren ilk kadın yazar.

SAYFA GÖRÜNÜMÜ >>

Anasayfa